Sletovi saveza Sokola

(0 glasova)
Sletovi saveza Sokola


 Pre Prvog svetskog rata sokoli su pripremali omladinu za borbu za oslobođenje i ujedinjenje.  Posle Prvog svetskog rata na Vidovdanskom sokolskom saboru 1919. u Novom Sadu srpski, hrvatski i slovenački sokolski savezi ujedinili su se u Sokolski Savez S.H.S. Savez Sokola Kraljevine Jugoslavije je delovao kao organizacija privatne inicijative.  Sokolska društva su kao osnovne sokolske jedinice organizovali sokolski rad u gradovima u kojima su osnovana. Sokoli su za vreme kraljevine SHS uživali podršku države ali su radili samostalno. Osnovno zanimanje sokola bio je što snažnija i nacionalno svesna omladina kao narodna uzdanica. Zato su sokolska društva prvenstveno bila gimnastička društva. Zbog nerazvijenosti zemlje sokolska društva su preuzela i zadatke koje nije mogla da reši država. U svojim sredinama osnivali su pozorišne odseke, orkestre, organizovali u sokolanama bioskope. Radili su na osnivanju sokolskih četa i preko njih širenju prosvete u selima i širenju zadrugarstva. U tome je prednjačila Sokolska župa Mostar na čelu sa starešinom Čedom Milićem.
 Posle uvođenja diktature  1929. Savez Sokola bio je delimično podržavljen. Za starešinu Saveza  kralj Aleksandar imenovao je prestolonaslednika Petra. Država je pružala podršku sokolima preko Ministarstva za fizičko vaspitanje naroda, što je dovelo do  brzog rasta broja sokolskih jedinica i  broja članova.  Na Šestoj glavnoj skupštini Saveza Sokola Kraljevine Jugoslavije održanoj 7. juna 1936. odlučeno da se uvede Sokolska Petrova petoljetka, koja je trebalo da traje pet godina. Savez Sokola je pokrenuo akciju koja je trebala da se odvija do punoletstva kralja Petra 6. septembra 1941. Zavete su davale sokolske jedinice i članovi. Svaki soko je posle potpisa lične zavetnice postajao Soko-zavetnik. Poneseni zavetnim oduševljenjem Sokoli su na sve strane Jugoslavije ostvarivali svoj zavet podižući ceste, mostove,  Petrove gajeve, zasađujući na desetke hiljada voćnih i šumskih sadnica (Petrovo drvo), podižući spomenike nacionalnim borcima ... . Sa približavanjem ratne opasnosti Savez Sokola organizovao je streljačke odseke u društvima i tečajeve iz vojničke obuke. Sokolski sletovi bile su manifestacije koje su privlačile brojnu publiku, koju inače nije zanimala gimnastika. Sletovi su se delili na svesokolske i župske.  Župske sletove organizovale su župe, ali su učestvovali i sokoli iz ostalih župa. Sokolski sletovi su priređivani na Vidovdan. Povodom sletova pošta je izdavala marke koje su trebale da popularišu sokole u širim slojevima naroda.
                                                                                      
Saša Nedeljković                    
član  Naučnog  društva za  istoriju  zdravstvene  kulture Srbije

Pin It
Saša Nedeljković

Saša Nedeljković, istoričar, rođen je 1962. u Beogradu. Diplomirao 1998. na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu na Grupi Istorija. Naslov diplomskog rada bio je ,,Oko sokolovo 1936-1941”. Saradnik Srpskog biografskog rečnika Matice srpske. Član Prosvetnog odbora Sokolskog saveza Beograd od 2001, član Uredništva časopisa ,,Oko sokolovo” i Sokolske biblioteke. Učestvovao 2002. kao član Organizacionog odbora u pripremi izložbe “Svi naši jubileji telesnog vežbanja-sporta 1857-2002 g”. Od 2005. izvršni urednik projekta digitalne kolekcije “Sokolska knjižnica” na Internetu (Projekt Rastko, Global Cultural Network) www.rastko.org.rs Član društva ,,Sveti Sava”, Naučnog društva za istoriju zdravstvene kulture Srbije i Udruženja za negovanje vazduhoplovnih tradicija. Učestvovao…

2014-11-23
nedelja, 23 novembar 2014 00:00

Ostavi komentar

Podrži i ti naš rad u stvaranju besplatnog sporta u Srbiji. Klikni na dugme Like Page

X Zatvori