Back BesplatanSport.com

Pristup urgentnim stanjima kod sportista

(0 glasova)
Pristup urgentnim stanjima kod sportista


Urgentna stanja u medicini po definiciji predstavljala bi ona stanja koja mogu neposredno ili posredno ugroziti život pojedinca. U pozadini njihove manifestacije je prisustvo poznatog ili nepoznatog hroničnog oboljenja, ili poremećaji fizioloških funkcija izazvanih različitim unutrašnjim ili spoljašnjim činiocima koji menjaju postojeći dinamički ekvilibrijum organizma.  U poslednjih desetak godina u pozadini mnogih uzroka smrti i neželjenih događanja kod sportista utvrđeno je postojanje genetske determinante, što je uslovilo promenu načina razmišljanja i u praćenju i u lečenju istih. Sportisti se obično posmatraju kao najzdraviji deo populacije, što podrazumeva mnogo manju incidencu hroničnih oboljenja i pored relativno izdašnijeg skrininga u odnosu na opštu populaciju. Prema podacima iz Sjedinjenih Američkih Država, manje od 300 sportista umire godišnje od iznenadne srčane smrti, u odnosu na relativno veliki broj sportista (10 do 15 miliona).

Eventualno postojanje hroničnog oboljenja ili mane koji ne predstavljaju smetnju sportskim aktivnostima zahtevaju stalan medicinski nadzor, tako da se i na taj način smanjuje mogućnost nastanka urgentnog stanja.

Mnoge od ovih bolesti se relativno retko ispoljavaju kod sportista. Ipak, hipertrofična kardiomiopatija (HCM) kao uzrok iznenadne smrti je relativno česta (1 : 500 u opštoj populaciji). Za razliku od arteriosklerotske bolesti koronarnih arterija, koja je najčešći uzrok smrti kod starijih sportista, a prilično se retko javlja  kod mladih.

Međutim, ekstremni napori koji su van postojećih fizioloških granica mogu i kod potpuno zdravih pojedinaca, sportista, poremetiti postojeću fiziološku ravnotežu i generisati akutne poremećaje do stepena da im može biti ugrožen i život. Ovi ekstremi su prva karika o kojima se razmišlja u urgentnim stanjima u sportskoj medicini. Prva, jer se upravo usredsređivanjem maksimalne pažnje na fiziološka i eventualno patofiziološka sportska opterećenja kod zdravih sportista, kao i onih koji su uslovno zdravi, onemogućava patogeneza nastanka urgentnih stanja.

Da li se vrhunski sportisti mogu tretirati  kao idealno zdravi pojedinci vodeći se definicijom zdravlja kao stanja potpunog fizičkog, psihičkog i socijalnog blagostanja? U odnosu na svoje kvalitete u svakom slučaju da. U odnosu na način življenja verovatno ne. Znamo da bavljenje vrhunskim sportom zahteva ekstremne napore koji ugrožavaju i iscrpljuju postojeća blagostanja. Fizička aktivnost u pojedinim sportovima, kod pojedinih sportista nadmašuje priznate fiziološke domene. Vrhunski rezultati u pojedinim sportskim disciplinama čine se neverovatnim i nemogućim, i kao da granice za to neverovatno i nemoguće nema. Ona se stalno pomera, a medicina nema odgovora na pitanje dokle je to moguće. Nažalost, u toj borbi sa fizičkim mogućnostima neki pokleknu, ali se ta borba ipak nastavlja. U trci za sportskim rezultatima, sportista vodi jednu borbu, njegov organizam drugu borbu, a medicina pokušava da ih prati i maksimalno kontroliše. Sa aspekta psihičkog blagostanja kod sportista motivacija, ambicija, želja za pobedom idu do neslućenih granica. Psiholozi su definisali pojam bolesne ambicije kod pojedinaca, kod kojih se zbog snažne želje za uspehom  gube prihvatljive  moralne i socijalne norme ponašanja. Kod vrhunskih sportista na višak ambicije se može samo afirmativno  gledati. U psihološkom i socijalnom pogledu oni se u savremenom vremenu tretiraju kao polubogovi. Ono što je nezamislivo van sportskog terena, mi posmatramo mirne duše na terenu. Sportista je idol, nedodirljiv, teško pristupačan, ali često sputan nedostatkom sopstvene privatnosti. U takvom stanju on se oseća posebnim delom društva i pri tome na poseban način fizički, psihički i socijalno ranjivijim i ugroženijim od svih onih koji nisu izloženi pritisku javnosti. Ali, sve to nisu razlozi da pojedinci sport, pogotovo vrhunski sport, proglašavaju nezdravim. Ako bi trebalo izvući neku pouku iz ovoga teksta, ona bi glasila da urgentna medicinska stanja i pored svega navedenog, nisu češća kod sportista nego kod opšte populacije iako su sportisti izloženiji eventualnim opasnostima. Sa druge strane, činjenica je da su sportisti u žiži javnosti i interesovanja, te se pojedinim stanjima vezanim za njihove aktivnosti mora poklanjati maksimalna ozbiljnost i ona se moraju tretirati s maksimalnom profesionalnošću.

Od urgentnih stanja u sportu, ono što se najčešće viđa i čemu se treba pokloniti najveća moguća pažnja su srčani zastoj, kao najurgentija kardiovaskularna manifestacija, akutna respiratorna insuficijencija i sindrom šoka. Drugi eventualni uzroci urgentnih stanja kao što su moždani udar, bronhijalna astma, krvarenje u mozgu ili hematološka oboljenja, u sportu se vrlo sporadično javljaju ili su inkorporirani u opisana stanja.

Dr. Zdravko M. Miajilović i saradnici "Srce i sport"  Zavod za udžbenike www.zavod.co.rs

 

Pin It
Zavod za udžbenike

Tradiciju Zavoda za udžbenike dugu 52 godine obeležava ne samo postojanje kompanije koja se bavi izdavaštvom, već, pre svega kompanije koja je doprinela i doprinosi ostvarenju dugoročnih prosvetno-pedagoških ciljeva. Kao Javno preduzeće, u odnosu na sve ostale izdavače nalazi se u težoj poziciji, jer je svest o društvenoj odgovornosti i ulozi koju ima u edukaciji građana Srbije i očuvanju nacionalne pisane reči, značajno iznad ostalih kompanija koje se bave istom delatnošću. Zavod za udžbenike je osnovala Vlada Republike Srbije 1957. godine sa ciljem da celovito i kvalitetno reši pitanje proizvodnje udžbenika za sve predmete i sve kategorije učenika, poštujući odgovarajuće…

Adresa sajta www.zavod.co.rs
2013-05-30
četvrtak, 30 maj 2013 14:05

Ostavi komentar

Podrži i ti naš rad u stvaranju besplatnog sporta u Srbiji. Klikni na dugme Like Page

X Zatvori